Door middel van deze prent en dit monument wordt het heroïsche van de strijd onder de aandacht gebracht, maar het standpunt is neutraal: in de prent wordt de vijand niet afgebeeld als bespottelijk, minder heldhaftig of monsterlijk; in oorlogsmonumenten wordt hoogst zelden de tegenstander afgebeeld, want marmer en brons zijn over het algemeen duurzamer dan vijandigheid. De oorzaken en het (bloedige) verloop van een oorlog zijn snel vergeten; de slachtoffers niet.

De tsaar wordt op zich sympathiek afgebeeld, maar de prent komt wel degelijk uit het andere kamp. Wat wil de tekenaar duidelijk maken? (Verklaar jouw interpretatie van de prent m.b.v. beeldelementen.)

In deze prent wordt een van de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog weergegeven. Welke? (Geen omschrijving geven van wat de Duitse keizer, John Bull en de tsaar/kozak aan het doen zijn, maar het gangbare begrip gebruiken.) Verklaar tevens waarom dit als een van de oorzaken geldt.

Vijandschap tegenover joden bestond niet alleen in Midden- en Oost-Europa; dit is een Engelse prent. Kijk goed naar de kleine beeldelementen en vertel waarvan de joden beschuldigd werden.

Wat is de boodschap van de tekenaar?

Linkerprent: De politieke partijen buigen voor het geld van de joden. Aan welke twee (!) beeldelementen zie je dat?

Rechterprent: Voor de Nazi's en hun sympathisanten gingen het marxisme/communisme (de wereldrevolutie) en het liberalisme hand in hand; het waren beide scheppingen van de joden. Het liberalisme, waarin kapitaal de voornaamste maatstaf was, werd verantwoordelijk gehouden voor het vervagen van traditionele/conservatieve opvattingen m.b.t. eer, trouw, noeste arbeid, vaderlandsliefde... Dat liberalisme, waarin eigenbelang voorop stond en gewin het hoogste gebod was, waarin het constructieve vermogen van de socialistische volksgemeenschap miskend werd, was een antinationalistische koers gaan varen. Het marxisme had het socialisme doen verzanden in de problematiek van looneisen en het bezit van productiemiddelen. Het nationaal-socialisme daarentegen, streefde naar een volksgemeenschap waarin de erfenis van ras en nationale identiteit gehuldigd werd. Een socialist diende zichzelf in de ogen van de Nazi's ondergeschikt te maken aan / weg te cijferen voor de volksgemeenschap en de nationale staat. Zowel liberalisme (eigenbelang, individuele vrijheid, emancipatie, politieke inspraak) als marxisme (internationale solidariteit, klassenstrijd, gelijkheid) waren door de joden bedachte politieke stromingen die het ontstaan van een nationaal-socialistische, door een Verlosser bestuurde heilstaat moesten tegengaan.

De waarheid is niet 'politiek correct' in de door liberalen gedomineerde staat...

Als oorlogshitser, na Hitlers inlijving van Sudetenland (Tsjecho-Slowakije), en als bedreiging van de beschaving.

Wat is de boodschap van de tekenaar? Wat is het verband met bron 8?

Een herinnering aan eeuwenoud antisemitisme.

Op welke bijeenkomst heeft deze prent betrekking? Aan welke beeldelementen zie je dat? Leg uit dat 'het ontbreken van een stoel' een belangrijk pact ten gevolge had.

Zoek in de galerie Titanenstrijd de twee prenten die betrekking hebben op dezelfde strijd; beschrijf - in het kort - wat je ziet in die prenten en leg uit wat de maker van bron 13 de mensen duidelijk wilde maken. (Hij bespotte propaganda...)

Joe en Togo zijn de 'koosnamen' voor Joseph Stalin en de Japanse keizer. Wat vindt de tekenaar van dit bondgenootschap?

De tekenaar verwijst naar een beroemde ontmoeting tussen Livingstone en Stanley. Op welke gebeurtenis heeft deze prent betrekking en wat wil de tekenaar duidelijk maken?

Wat is de boodschap van de tekenaar? Aan welke beeldelementen zie je dat?

Op welke in vraag 13 bekeken spotprenten lijkt deze het meest v.w.b. de boodschap?

Welk oordeel velt de tekenaar over Joseph Stalin? Waaruit blijkt dat?

Een beroemde ontmoeting tussen Stalin en Churchill. Het servet waarop Churchill het resultaat van de bespreking krabbelde, is bewaard gebleven. Waarover hadden deze twee het, ofwel wat spraken zij af?

Het Amerikaanse congres debatteert; de invoering van het Marshall Plan loopt vertraging op. Waarop wijst de tekenaar?

Wat zal Stalin proberen te doen, en waarom?

Hier snijdt het mes aan twee kanten: het Marshall Plan wordt opgehemeld en het communisme belachelijk gemaakt. Let op de vorm van de ploeg.

De spotprent geeft precies aan wat Churchill met een 'ijzeren gordijn' bedoelde: het Westen kan niet meer zien wat zich in Oost-Europa afspeelt. De tekening is niet echt anti-Sovjetunie. Let op de bedrijvigheid achter het gordijn. Verwar het IJzeren Gordijn niet met de Muur.

De man op het paard, die zichzelf als een nieuwe Napoleon ziet, is de Amerikaanse president Truman. De tekening heeft betrekking op de Korea-oorlog (en de Amerikaanse verkiezingen). De 'blauwhelm' vertegenwoordigt het opperbevel van de Verenigde Naties. Wat wil de tekenaar de mensen zeggen? Hoe staat hij tegenover de oorlog? (Let op details die bepaalde associaties oproepen, zoals de kraai.)

In de VS begon een moderne heksenjacht op iedereen met vermeende communistische sympathieën. Wat is de boodschap van de tekenaar?

Prachtig, met veel zeggingskracht in al zijn eenvoud. Wat zegt de tekenaar?

A. Naar aanleiding van welke gebeurtenis is deze prent gemaakt? B. Wie zijn deze twee personen? C. Welke boodschap heeft de tekenaar?

De Vietnam-oorlog. Wat wil de tekenaar de mensen zeggen? (Gebruik beeldelementen.)

Op de voorpagina van de krant zie je Nixon afgebeeld. Wat is de boodschap van de tekenaar?

Wat zegt deze prent over de Amerikaanse propaganda ten tijde van de oorlog in Vietnam? (Gebruik beeldelementen.)

De Amerikaanse president Johnson klampt zich vertwijfeld vast aan de staart. Wat wil de tekenaar de mensen duidelijk maken? Hoe moet je 'let go' zien? (Dus niet letterlijk nemen.) Gebruik het woord gezichtsverlies.

Johnson in bed. Bedenk een bijschrift voor deze tekening.

Uncle Sam. Een parodie op een beroemd wervingsaffiche van het Amerikaanse leger.

Toch heeft dat atoomwapen (33) waarschijnlijk wel iets voorkomen, te weten een derde wereldoorlog. In de tekening zie je Johnson en Ho Chi Minh (van de VietMinh). Johnson loopt een blauw oog op (een staande uitdrukking / zegswijze) door een offensief van de Vietcong (de Zuid-Vietnamese opstandelingen die gesteund werden door de Noord-Vietnamese VietMinh). Let op de holster. Geef twee redenen waarom Johnson dat pistool niet kan trekken. Een van de redenen betreft het risico dat de Sovjetunie bij de strijd betrokken raakt en het acroniem M.A.D. (Mutual Assured Destruction).

De pers behoort objectief te zijn. De Amerikanen hebben echter ondervonden, in Vietnam, dat de destijds nog 'loslopende journalisten' niet klakkeloos opschreven wat Washington en het Pentagon (de Amerikaanse legerleiding) dicteerden, maar ook schreven over de Amerikaanse verliezen, de wantoestanden in het leger en - erger nog - de oorlogsmisdaden. Dit zorgde ervoor dat een groot deel van de Amerikaanse bevolking zich tegen de oorlog keerde, hetgeen doorvechten problematisch maakte. In de Irak-oorlog werd de pers dus aan banden gelegd: verslaggevers werden 'embedded', hetgeen wil zeggen: ondergebracht/'ingebed' bij Amerikaanse eenheden, zodat zij zich [A] niet meer vrij konden bewegen (vrij rondreizen was bovendien bloedlink) en [B] zouden verbroederen met de Amerikaanse soldaten (de emotionele band / kameraadschap die ontstaat onder gevaarlijke omstandigheden). De berichtgeving in de Westerse media ten tijde van de Irak-oorlog was daardoor buitengewoon eenzijdig en Amerikaans propagandistisch. De tekenaar heeft een journalist in bed gelegd met de Amerikaanse vice-president.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, de vice-president en Bush. De tekenaar vraagt zich waarschijnlijk af of er geen tribunaal dient te komen voor Amerikaanse oorlogsmisdadigers. (Net als dat van Neurenberg.) George W. Bush kan alleen nog goede public relations (P.R.) krijgen als hij zichzelf ophangt. Immers: de aanval op Irak (een oorlog zonder formele oorlogsverklaring) had geen enkele legitieme basis (volgens het internationale recht) en werd gevoerd zonder toestemming/mandaat van de Veiligheidsraad. Bovendien was er sprake van aanvallen op burgerdoelen, martelingen en schendingen van de internationale afspraken m.b.t. de behandeling van krijgsgevangenen. Een 'asymmetric war' is een oorlog waarin de krachtsverhoudingen heel scheef liggen: de ene partij beschikt over veel meer manschappen en materieel, veel betere wapens (technologie) en veel meer rijkdommen en hulpmiddelen (denk ook aan propaganda) dan de andere. De onderliggende partij neemt dus zijn toevlucht tot partizanentactieken en guerrilla. Menigmaal ook tot 'terrorisme'.

Een heel cynische kijk op 'goed nieuws is geen nieuws'. De 'photoshopper' wil van het nog levende kind een dood kind maken.