Juni 2009 | DE LINKSE KERK

Wie herinnert zich dat bespottelijke Postbank/ING-spotje nog? Ene Anouk – wie dat ook moge zijn – had deze tekst: ‘Oké, nice. Mag ik er even langs? Thanks.’ Gelukkig is ING praktisch genationaliseerd. Misschien leren ze nu hun moerstaal. Onze nationale luchthaven (sorry, airport) Schiphol doet het niet veel beter: ‘Where else?’ roepen ze ons toe. Nou, het liefst ergens in Nederland… Philips: ‘Sense and Simplicity’ – stelletje ‘simpletons’/simplisten!
Even afgezien van de ergernis; het gebruik van Engelse termen of uitdrukkingen door Nederlanders kan tot lachwekkende verbasteringen leiden. ‘Hij stikt in zijn principes,’ hoorde ik iemand zeggen. Dat is metaforisch wel mogelijk, maar van zulke ademnood was echt geen sprake. Bedoeld werd: Hij ‘sticks to’ zijn principes. (Hij houdt vast aan.) Ach ja, wie zijn afkomst verloochent, boet in aan geloofwaardigheid én verstaanbaarheid.
Het deerniswekkende van al dat geneuzel in het Engels is, dat de ontaarde reclamemakers en ‘zwelbasten’ meestal een Nederlandse doelgroep voor ogen hebben, dus vanwaar die uitverkoop (sorry, sales) van de Nederlandse cultuur?

Het moge duidelijk zijn; zelf probeer ik Engelse woorden te vermijden, maar om deze twee kan ik niet heen: ‘timing’ en ‘selfrighteous’. Ik heb tevergeefs gezocht naar hun Dietse evenknieën. Voor selfrighteous kan ik soms ‘eigendunkelijk’ gebruiken, soms ‘eigengerechtig’; die woorden hebben echter een iets andere gevoelswaarde. Een selfrighteous iemand acht zich namelijk in moreel opzicht verheven boven anderen; hij heeft zichzelf alvast toegelaten tot de hemel, en hij heeft zichzelf het recht (!) gegeven om anderen te kapittelen. Denk maar aan een zelfbenoemde dominee en een zelfbenoemde rechter in één persoon. Het recht (of ‘het rechte pad’) is, volgens hem, geen regulerend wijsgerig begrip dat aan tijd en plaats gebonden is, maar een remedie tegen de kwalen van onze samenleving.
Laten we het woord ‘timing’ even vergeten. Waarom vormt ‘selfrighteous’ een probleem? Omdat ik het nodig heb voor het beschrijven van de Linkse Kerk. Ik zal gelijk uitleggen waarom de leden van die groepering mij ‘hoog zitten’. Kijk, de televisie wordt in Nederland beheersd door mensen met een onwrikbare, eenzijdige visie op de mens en de menselijke samenleving. Hun inzicht is verankerd in een links idealisme dat voor hen even heilig is als eertijds de synoptische evangeliën voor een strijdlustige kruisvaarder. Zij bezien de mensheid met een zeekijker (zo’n monoculaire, inschuifbare verrekijker); het rechteroog dichtgeknepen.
De leden van de Linkse Kerk zijn op tv alom tegenwoordig en bijna almachtig. Verreweg de meeste tv-journalisten en presentatoren van praatprogramma’s (‘talkshows’) zijn links; dat weet inmiddels iedereen wel. Vroeger hadden we voornamelijk te kampen met Sonja Barend; daarna met Barend & Van Dorp (bijgestaan door de immer emotionele Jan Mulder); tegenwoordig worden we blootgesteld aan het linkse gedachtegoed van Pauw & Witteman en Matthijs van Nieuwkerk. Bovendien behoren vrijwel alle cabaretiers en komedianten die wij op tv voorgeschoteld krijgen, tot de Linkse Kerk. Van Freek de Jonge (zoon van een predikant; bekend geworden door – o, ironie! – Neerlands Hoop) tot Koefnoens Owen Schumacher (ooit begonnen in De Rode Raaf). De Linkse Kerk, die als een soort sekte zieltjes wint in de schemerzone (rode dageraad) tussen verlichting en humanisme, heeft dus een sinistere greep op het belangrijkste propagandamiddel van onze tijd. De ‘genese’ van deze bedenkelijke toestand zal ik later proberen te verklaren.

Eerst dit: niet lang geleden heeft Van Nieuwkerk krachtig ontkend dat in zijn ‘De wereld draait door’ rechtse politici beduidend minder vaak uitgenodigd worden dan linkse. Tja, hoe dom kun je zijn? Het gaat niet om het aantal. Stel dat iemand van de PVV of de rechtervleugel van de VVD bij Van Nieuwkerk mag aanschuiven, dan kan hij maar beter voorbereid zijn op lastige, ‘pittige’, zo niet onaangename woordenwisselingen. Minstens één andere gast zal hem immers fel en ongenuanceerd gaan aanvallen, daarin niet gehinderd door de minzaam toekijkende gastheer. Goedgebekte medestanders zal de rechtse politicus die avond niet aantreffen. Het getalsmatige overwicht van links zal onbeschaamd worden uitgebuit. (Hetzelfde geldt voor ‘Pauw & Witteman’.)
Reken erop dat de volgende dag in hetzelfde praatprogramma een linkse politicus de tafel als speelveld of podium krijgt aangeboden, geflankeerd door sympathisanten, met tegenover zich… in ieder geval geen tegenstanders. Een van de gespreksthema’s betreft dan uiteraard die rechtse politicus van gisteren; diens denkbeelden mogen nog even lekker door het slijk gehaald worden, het liefst door linkse BN’ers die zichzelf het imago van intellectueel toegekend hebben en die – meestal volkomen onterecht – de sympathie en het vertrouwen van het klootjesvolk genieten. Mocht zo’n pseudo-intellectueel niet te vinden zijn, dan krijgt een benepen cabaretier of een van de vele tv-clowns volop de gelegenheid om met de clichématige losse flodders van links te schieten. Betrekkelijk ongevaarlijk gepalaver misschien, van onnozelaars die tot de soort selfrighteous behoren, maar wel irritant. Kortom, het gewone volk wordt stelselmatig belerend toegesproken vanaf de kansel van de Linkse Kerk. Dat de waarheid nooit aan het einde van een tunnel ligt, is nog niet doorgedrongen bij de ‘progressievelingen’ die hun politieke overtuiging als een crucifix voor zich uit houden.
Hoe heeft het zover kunnen komen? Dat de burelen en studio’s van de media bevolkt worden door mensen met een socialistische inslag, is niet verwonderlijk. Een liberaal gaat immers gewoon ondernemen en bouwen. Onzijdige intellectuelen zoeken hun welstand en geestelijk heil binnen de wetenschap. Dan houden we de progressieven over, want Nederland telt weinig echte conservatieven.

Zij, die linkse mensen, hebben een boodschap… Iemand met een sterk ontwikkeld sociaal gevoel gaat het onderwijs in, of de zorg, of de media. In het tv-wereldje begint de roodgelakte schoen echter te wringen: een aantal presentatoren en komedianten kan het zich veroorloven op grote voet te leven. Hoe kun je een echte socialist zijn als je de absurde situatie accepteert dat een ‘entertainer’ (ook niet te vertalen) aanzienlijk meer geld opstrijkt dan een minister? Wie is nu eigenlijk echt belangrijk; de ingenieur die met weergaloos vernuft bruggen en tunnels ontwerpt, of Paul de Leeuw? De biochemicus die een geneesmiddel vindt, de natuurkundige die een satelliet in een baan om de aarde weet te krijgen, of… Christiano Ronaldo?

Zorgwekkende kenmerken van onze samenleving zijn: een ziekelijke staat van opwinding zodra we gemeenschappelijk – als kudde – iets kunnen beleven of belijden, eigendunk die uit het niets ontsproten is, en vluchtgedrag (ontsnappen aan de werkelijkheid). Het eerste is voer voor psychologen en wellicht theologen; tegen het tweede helpt zelfs de meest bitse jury onder leiding van Henkjan Smits niet; het derde zorgt voor de waanzinnige beloningen die mensen in de entertainmentindustrie ontvangen. Die eigenwaan trouwens ook, want velen maken zichzelf wijs dat zij – op basis van buitengewone, zo niet unieke, helaas door het publiek nog niet ontdekte talenten – voorbestemd zijn om te delen in die roem en rijkdom; zij misgunnen hun voorbeelden en rolmodellen (die ‘godenzonen’) de weelde niet.

Terug naar het wereldje van de tv. Het socialisme is uitgevonden om de zwakkeren in de samenleving te beschermen. Het is, net als het feminisme, een emancipatiebeweging, en aan mensen die snakken naar gelijkberechtiging is tegenwoordig geen gebrek. Aangezien de arbeider inmiddels zijn schaapjes op het droge heeft, en een echte Hollandse vrouw haar mannetje slaat – pardon, staat – zijn de ogen van de ware socialist gericht op de minderheden in onze multiculturele samenleving. Dat is nog even wennen, want het ‘multiculti’ bestaat pas sinds de zestiger jaren. Eerst stroomden de gastarbeiders binnen, later de gelukzoekers en de ‘verworpenen der aarde’.
Nu moeten we even stilstaan bij het profiel van de doorsnee linkse tv-persoonlijkheid. Was hij op school een van de informele leiders? Zeker niet. Was hij een sporter? Waarschijnlijk niet (afgezien van enkele sportverslaggevers). Behoorde hij tot een stoer groepje? Die kans is zeer klein. Het zit er dik in dat onze hedendaagse tv-presentator ofwel tot de clowns behoorde – en wij herinneren ons dat buitenbeentjes middels clownesk gedrag in de klas een gooi deden naar de aandacht die anderen dankzij uiterlijk, uitstraling of persoonlijkheid kregen -, ofwel tot de boekenwormen. Misschien hield hij zich bezig met de schoolkrant of met fotografie. Is het uitgesteld compensatiegedrag? Iemand die zelf in de verdrukking heeft gezeten, of buitengesloten werd, heeft waarschijnlijk een schreeuwende behoefte om zichzelf te bewijzen, het liefst als voorvechter van andere ‘misdeelden’. Op zich is daar niets mis mee, maar doordat menig ‘voorvechter’ zelf hunkert naar respect, en zwelgt in de aandacht die hij als zelfbenoemde paladijn van multicultipaupers krijgt, knuffelt hij blindelings schattige konijntjes, minder schattige wolven en helemaal niet schattige tijgers. Sterker nog, hij zet alle hekken open, zodat wij allemaal mogen meegenieten van de bewegingsvrijheid die de arme tijgers gekregen hebben. Dat is iets voor een ander verhaal… Laten we in ieder geval, als we weer naar onze tv-persoonlijkheden kijken, deze woorden van Sherlock Holmes in het achterhoofd houden: ‘Celebrity is the last refuge of the idiot.’ Dat hoef ik toch niet te vertalen?